Bastet – De Goddelijke Kat

Wie ooit in Egypte was heeft vast vaker de beeldjes van een statig ogende kat gezien. Dit is Bastet, de godin en beschermster van vele dingen: het huis, parfum, vruchtbaarheid, vreugde en dans & muziek, om er maar een paar te noemen. Meestal droeg zij in één hand dan ook een sistrum, een muziekinstrument uit het oude Egypte.

Veel is niet bekend over de godin zelf. Wat we weten, kunnen we gewoon zien. In de loop der tijd heeft zij – iets wat heel normaal was in de godenwereld – een hele metamorfose doorstaan. Als dochter van zonnegod Ra zag zij er aanvankelijk uit als een leeuwin, later nam zij de huiskat als beschermster onder haar hoede en kreeg zij  een wat vriendelijker uiterlijk. Haar fellere katachtige eigenschappen werden overgenomen door haar zus, Sekhmet. Volgens  een andere zienswijze belichamen zij gezamenlijk verschillende  aspecten van een en dezelfde godin. Tussen hen beiden bestaan dan ook veel contrasten, zoals passief-agressief, sluw-vriendelijk, en fel-beschermend.

Bastet stond op het hoogtepunt van haar populariteit als beschermvrouwe van de huiskatten. In de vruchtbare Nijldelta rekenden de boeren op de gedomesticeerde dieren om hun oogst tegen ongedierte zoals muizen, ratten maar ook slangen te beschermen. De liefde ging zelfs zo ver, dat op het – al dan niet opzettelijk – ombrengen van een kat de doodstraf stond. Immers, wie een incarnatie van Bastet kwaad deed, viel daarmee de godin zelf aan!

Hoewel van uiteenlopende diersoorten mummies zijn teruggevonden, bleek ook hier weer dat katten bijzonder populair waren. Niet alleen werden ze vaak gezamenlijk met hun baasjes gemummificeerd en begraven, in Bubastis, nabij het huidige Zagazig en het toenmalige episch centrum van de kattencultus werden op een begraafplaats zelfs 180.000 kattenmummies gevonden.

Uiteindelijk werd de liefde voor katten zelfs handig tegen de Egyptenaren gebruikt. Bij een aanval door de Perzen, omstreeks 500 voor Christus, gebruikten de vijandelijke krijgers hen als middel om de tegenstander eronder te krijgen. Voor aanvang van de strijd vingen ze duizenden katten, om die voor de aanval los te laten met als doel chaos te creëren. Het plan werkte, want de arme Egyptenaren waren bang hun lievelingen schade te berokkenen en verzetten zich maar mondjesmaat. Het leidde tot een eeuwenlange bezetting, tijdens welke de kat ook weer werd gebruikt om de bevolking te pijnigen, bijvoorbeeld door hen een arme poes naar het hoofd te gooien. Het leidde echter niet tot het einde van de kattencultus; dat gebeurde heel geleidelijk en pas veel later. 

Hoewel de positie van de kat in het hedendaagse Egypte danig veranderd is, is het gelukkig nog steeds mogelijk overal iets van Bastet terug te zien…

FirstLook: Cairo Cat - AramcoWorld
The divine cat
(https://www.aramcoworld.com/Articles/July-2017/FirstLook-Cairo-Cat)

Hello Kitty is een meisje

Denkend aan de beroemdste katten ooit schiet al snel het stripfiguur Hello Kitty te binnen. Logisch, ze heeft immers poezenoren en snorharen. Maar nee: Hello Kitty is een meisje. Wie goed kijkt ziet dat zij inderdaad op twee benen loopt, maar verder? Heeft ze eigenlijk wel een staart? Kijken we hier niet naar een soort abstractie van een kat?

Hello Kitty-expert Christine R. Yano stelde in 2014 een tentoonstelling samen voor het Japans-Amerikaans Nationaal Museum in Los Angeles. Bij het schrijven van het script refereerde ze aan een kat en werd vervolgens op de vingers getikt door fabrikant Sanrio: het stripfiguur is een meisje genaamd Kitty White. Ze is Engels, woont in de omgeving van Londen en haar ouders heten George en Mary White. Hoe Brits wil je het hebben? Ze heeft ook een tweelingzus, wat inderdaad makkelijk terug te vinden is op afbeeldingen. Het grappigste detail: Hello Kitty heeft zelf een huisdier, een poes luisterend naar de naam Charmming White.

Hello Kitty & Charmmy Kitty | Hello kitty imagenes, Hello kitty, Cosas de hello  kitty
Hello Kitty en kat

Niet lang nadat Yano met het ‘nieuws’ naar buiten kwam, bracht fabrikant Sanrio helderheid. Hello Kitty was dan wel een meisje, maar het ging te ver om te zeggen dat zij geen kat was: in wezen was zij de personificatie van een kat. Een uitleg waar menig Hello Kitty-fan zich ongetwijfeld in kan vinden!

De kat getransformeerd tot vrouw

Als er een kunstenaar is die veelvuldig gebruik maakte van dieren in zijn werken dan is het Marc Chagall wel. Zelf was hij van kinds af aan bijzonder verlegen, wat als verklaring wordt gebruikt voor zijn voorkeur voor zachte, of zelfs kwetsbare dieren: ezeltjes, kalfjes, geiten, lammetjes en nog veel meer.
Wellicht leidt het in 1926 ook wel tot een uitnodiging een klassieker uit de Franse literatuur te illustreren: de Fabels van Jean de la Fontaine. Opdrachtgever Ambroise Vollard, die in Frankrijk bekritiseerd werd voor het niet kiezen van een landgenoot voor de opdracht. Hij zag in elk geval dat Chagall en De La Fontaine hetzelfde gevoel voor esthetiek bezaten. Beiden bezaten het talent tegelijkertijd ‘naief en subtiel, realistisch en fantasierijk’ te zijn.
Het werk “De kat getransformeerd tot vrouw” spreekt mij enorm aan. De verhaallijn beschrijft een man die zoveel van zijn kat houdt, dat hij de ideale vrouw in haar meent te herkennen. Mensen die zich identificeren met hun huisdier, dat komt wel vaker voor. Maar ook mensen die hun geliefden willen veranderen in iets wat zij niet zijn gebeurt regelmatig in relaties. In De la Fontaine’s fabel lijkt alles goed te gaan, totdat… er een muis de revue passeert. Dan doet de vrouw des huizes wat een dame niet hoort te doen en meestal ook niet zal durven: de muis achterna jagen. Een kat verliest misschien wel haar haren, maar niet haar streken!

De kat getransformeerd tot vrouw

Delilah

Van de film Bohemian Rhapsody leerde ik vooral, dat Freddie Mercury en ik iets gemeen hebben: een grote liefde voor katten. Het nummer Delilah, genoemd naar zijn lievelinge, mag dan niet het meest briljante zijn dat Queen ooit voortbracht, als kattenliefhebber kan ik mij natuurlijk helemaal vinden in de tekst! Het maakt niet uit wat de poes doet, van haar houden doen we toch wel. Dat de leden van mijn favoriete band ooit in koor miauwen tegen het eind van het nummer is een extra bonus!

Wie Bohemian Rhapsody zag weet welke discussies de bandleden voerden over de inbreng van nummers op hun albums. Het mag dan ook niet verbazen dat onderstaande discussie tussen de reacties op de video te vinden is:
Freddie: Hey guys I wrote a song about my cat. Can we put it on the album?
Roger: No
Brian: Says the man who wrote a song called I’m In Love With My Car.
John: Let the man have his song about his damn cat, Roger.

En zo geschiedde.

Afbeeldingsresultaat voor freddie and delilah
Freddie met een van zijn lievelingen

Tombili

Tombili’s foto, waarop zij als een baas op de stoeprand geleund zit, is wereldberoemd. Zij past perfect in het Turkse straatbeeld, behalve dat het hier om een kat en niet om een mens gaat. Er zijn vele bewerkingen van de foto gemaakt, bijvoorbeeld van Tombili met een glaasje Turkse thee naast zich.
Na het overlijden van de populaire straatkat, enkele jaren geleden, werd een petitie opgesteld en door 17.000 mensen ondertekend: men wilde en er kwam een standbeeld van Tombili op de plek waar zij ooit beroemd werd.
Niet lang na de onthulling werd het werk echter gestolen en andermaal bleek hoe populair de kat was: het zorgde voor de nodige reuring op het internet. Men sprak er schande van: “Wat zijn ze van plan met het beeld; op de schoorsteenmantel zetten?”
Misschien dat de dader onder de indruk was van de aandacht die de diefstal had opgeleverd, of mogelijk voelde hij zich schuldig. Binnen enkele dagen was het beeld van de geliefde kat weer terug op zijn plek.
Uit betrouwbare bron vernam ik dat het beeld inmiddels weer verdwenen is, en dit keer permanent. De reden is niet duidelijk. Tombili blijft echter voor altijd op ons netvlies gebrand staan!

Istanbul's Most Famous Cat Honored With Its Own Statue At Its Favorite Spot

Een catsitter van stand

Toen ik onderstaand filmpje onder ogen kreeg, dacht ik: catsitten op Downing Street 10, dat lijkt mij wel wat. De foto van ‘Chief Mouser to the Cabinet Office’ Larry met zijn patriotistische strikje deed mijn kattenmoederhart smelten. Bovendien zou het goed staan op mijn CV! Het filmpje laat alle katten in functie sinds het ontstaan in 1929 de revue passeren.

Dat de functie niet zomaar een wassen neus is, of een ‘blast from the past’, bleek in het filmpje op 8.40 minuten. Hier haakte ik af; iemand anders mag de eer waarnemen….

Kedi – De Turkse kat

Een documentaire over straatkatten, het klinkt te mooi om waar te zijn. Door de vele straatkatten die ik tijdens vakanties zag, en die onder erbarmelijke omstandigheden leefden was ik niet onder de indruk van het synopsis van Kedi. Daarbij werden ze vaak op hardhandige wijze weg werden gejaagd; dus hoezo Meest Geliefde Dier?

Toch keek ik met veel plezier naar deze docu. De warme beschrijvingen van de dieren die een rol speelden in het verhaal deden me wel degelijk terugverlangen naar Istanbul, mijn favoriete stad ter wereld. Misschien was het zelfs de inspiratie voor deze kattenblog!
In elk geval bracht het me naar Büyükada, een van de eilanden vlak voor de kust van Istanbul in de Zee van Marmara. Daar paste ik op een kattenfamilie van negen. Het baasje bracht twee huisdieren mee van het vasteland en adopteerde er nog eens zeven afkomstig uit de plaatselijke bevolking. Met volle teugen heb ik ook genoten van deze ‘persoonlijkheden’, plus de andere karakters die de voor- en achtertuin bevolkten. Alleen het bekijken van de trailer doet me al terug verlangen naar Istanbul en Büyükada!

Smelly cat

De afleveringen van de hitserie Friends ken ik bijna van haver tot gort; er is er geen meer bij die ik nog niet eerder zag. Het van tijd tot tijd opnieuw bekijken van oude afleveringen verveelt me tot op heden nog steeds niet, dus misschien behoor ik wel tot de superfans!
Mijn favoriete vrouwelijke personage is zonder twijfel Phoebe Buffay, omdat ze grappig, origineel, consequent en altruïstisch is. Het liedje ‘Smelly cat’ past goed bij haar, de wereldverbeteraar die opkomt voor de minder goed bedeelden in de maatschappij.
De scenes waarin zij het nummer vertolkt bekijk ik nog steeds met plezier. Sinds het nummer voor het eerst in de serie werd genoemd, vertolkte zij het van tijd tot tijd, onder meer met een aantal bekende artiesten, zoals Chrissie Hynde, die meewerkte aan het schrijven van het nummer, en Chris Isaak. Hoe dan ook is mijn favoriete versie die met haar vrienden in het welbekende koffiehuis Central Perk. Terwijl zij op karakteristieke wijze met onvaste stem ‘Smelly cat’ zingt deelt zij de schijnwerpers met hen. Het ademt de sfeer van hun vriendschap uit.